Το σχολείο είναι ο χώρος όπου το παιδί κοινωνικοποιείται, περνάει τον περισσότερο χρόνο της ημέρας του.
Έτσι, είναι ο πρώτος κρίκος της αλυσίδας για να αντιμετωπιστούν γρήγορα περιστατικά κακοποίησης.
Οι μαρτυρίες των εκπαιδευτικών και τα στοιχεία των κοινωνικών φορέων δείχνουν όμως πως το σύστημα έχει κενά.
Στην τελευταία σχετική έρευνα που έγινε στην Ελλάδα σε παιδιά 11, 13 και 16 ετών (Βαλκανική Επιδημιολογική Μελέτη για την Παιδική Κακοποίηση) και Παραμέληση, το 76,37% δήλωσε ότι έως τότε είχε εμπειρία κακοποίησης και το 15,84% εμπειρία σεξουαλικής κακοποίησης.
Οι μαρτυρίες των εκπαιδευτικών και τα στοιχεία των κοινωνικών φορέων δείχνουν πως το σύστημα έχει κενά.
Οι εκπαιδευτικοί διστάζουν, οι ψυχολόγοι και οι κοινωνικοί λειτουργοί, όπου υπάρχουν, δεν επαρκούν.
Υπάρχει λαβύρινθος αρμοδίων που πρέπει να αρθούν στο ύψος του λειτουργήματός τους, και κάπου εκεί χάνεται η λύση.
Δυστυχώς, δεν έχουν όλα τα σχολεία ψυχολόγο ή κοινωνικό λειτουργό ώστε να γίνει ενημέρωσή τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπ. Παιδείας, υπάρχουν 2.996 ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί για 13.201 σχολεία γενικής παιδείας στην Ελλάδα.
«Οι ψυχολόγοι και οι κοινωνικοί λειτουργοί αναλαμβάνουν μια πεντάδα σχολείων και περνούν από αυτά μία φορά την εβδομάδα», σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του Υπουργείου Παιδείας.
Άρα, και ως απόλυτος αριθμός οι ψυχολόγοι δεν επαρκούν για όλα τα σχολεία, ενώ καθώς έχουν σχολεία με 200-300 παιδιά, η δουλειά τους δεν μπορεί να έχει βάθος.
Η αγωνία των μαθητών για τις υψηλές επιδόσεις προκαλεί συχνά ένα υποβόσκων άγχος που δε γνωρίζουν ούτε ότι υπάρχει, ούτε και πώς αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά και συνήθως αυτό προκαλείται από τους γονείς.
Όμως, η οικογένεια δεν περνάει στα παιδιά της μόνο αυτή την έγνοια, αλλά και κάθε τι που αφορά την οικογενειακή ζωή.
Το πιο τρανταχτό παράδειγμα των ημερών είναι η οικονομική δυσκολία που αντιμετωπίζουν πολλά νοικοκυριά, ενώ συχνά οι κακές συνθήκες ανάμεσα στα ζευγάρια ή οι σχέσεις με τα άλλα μέλη των οικείων και γενικότερα τα όποια κωλύματα έχουν μπροστά τους οι ενήλικες, γίνονται ένα μικρό λιθαράκι στο μυαλό των τέκνων τους, που με κάθε αφορμή μετακινείται και μεγαλώνει επιβαρύνοντας την πνευματική υγεία τους.
Οι φωνές και η βία τραυματίζουν ιδιαίτερα την ψυχολογία τους, κάνοντας την ύπαρξη ψυχολόγων στα σχολεία αναγκαία, με στόχο τη δημιουργία διαύλων επικοινωνίας που θα δημιουργήσουν συνειδητοποιημένους νέους που θα γνωρίζουν πώς θα σπάσουν τα δικά τους τείχη και δεν θα συνεχίσουν τις «αμαρτίες» των γονέων.
Μέσα από αυτό μπορεί ακόμα και οι ίδιοι οι γονείς να μάθουν να διαχειρίζονται καλύτερα τις καταστάσεις, γι’ αυτό απαραίτητες είναι και οι οικογενειακές συνεδρίες που θα ξεσκεπάσουν σοβαρά ζητήματα και θα οδηγήσουν σε ειρηνική καταπολέμηση.
Πρόσφατη έρευνα του ευρωπαϊκού προγράμματος ProWell αναδεικνύει ότι οι εκπαιδευτικοί στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι επαρκώς καταρτισμένοι για την υποστήριξη των παιδιών σε ζητήματα ψυχικής υγείας κατά τη διάρκεια κρίσεων δημόσιας υγείας, όπως η πανδημία COVID-19.
Τα αποτελέσματα από 12 ομάδες εστιασμένης συζήτησης που διεξήγαγε το πρόγραμμα με εκπαιδευτικούς και άλλα στελέχη σε 7 χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Κροατία, Ελλάδα και Κύπρο) έδειξαν ότι η πανδημία COVID-19 έχει επιφέρει σημαντικές προκλήσεις στην αντιμετώπιση προβλημάτων ψυχικής υγείας των μαθητών.
Επίσης, αναδείχθηκε η ανάγκη των εκπαιδευτικών για εξειδικευμένη κατάρτιση στο να αναγνωρίζουν ευάλωτους μαθητές, να τους υποστηρίζουν καλύτερα και να προσδιορίζουν τον ενδεδειγμένο τρόπο και χρόνο για να τους προτείνουν να απευθυνθούν σε εξειδικευμένες υπηρεσίες.
Να σημειωθεί ότι και πριν την πανδημία, οι εκπαιδευτικοι είχαν ήδη παγιδευτεί σε μια σπείρα αυξανόμενου φόρτου εργασίας και άγχους και τα γεγονότα των τελευταίων δύο ετών έχουν επιβαρύνει την πίεση που δέχονται. Με την πανδημία αυτό επιδεινώθηκε. Έρευνες έδειξαν ότι η οργάνωση της διαδικτυακής μάθησης για τους μαθητές συνέβαλε σημαντικά στην επιδείνωση της ψυχικής υγείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Οι ειδικοί προτείνουν σε κυβερνήσεις και ιδιοκτήτες σχολείων να κόψουν την περιττή γραφειοκρατία και να δώσουν στους εκπαιδευτικούς μεγαλύτερη αυτονομία στην εργασία τους. Η δημιουργία συνθηκών εργασίας που υποστηρίζουν την υγεία και την ευημερία των εκπαιδευτικών θα βοηθήσει τις προσπάθειες των σχολείων να εξασφαλίσουν τα καλύτερα αποτελέσματα για τους μαθητές
Το τελευταίο διάστημα πολλά είναι τα περιστατικά που καταγράφονται, με ιδιαίτερα ακραία φαινόμενα, όπως οι απόπειρες βιασμού ή και οι ίδιοι οι βιασμοί, οι ξυλοδαρμοί, οι απειλές και άλλα, καταστάσεις στις οποίες ο σχολικός ψυχολόγος μπορεί να επέμβει δυναμικά και να υποστηρίξει τα θύματα.
Ο μόνος βέβαιος ένοχος για αυτήν την κατάσταση είναι η παντελής έλλειψη πρόληψης τέτοιων φαινομένων σε μια εποχή, όπου υπάρχουν ιδέες και εργαλεία για κάτι τέτοιο.
Εμείς στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ πιστεύουμε ότι πρέπει να μπει μία τελεία στην αδιαφορία για την ψυχική κατάσταση των παιδιών.
….
