Βασίλης Βιλιάρδος – Ολομέλεια 10/11/2022

Ο Βασίλης Βιλιάρδος, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής στις 10/11/2022, με θέμα ημερήσιας διάταξης την επεξεργασία και εξέταση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης : «Προστασία προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις ενωσιακού δικαίου – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1937 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2019 (L 305) και λοιπές ρυθμίσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης».

Έγιναν οι εξής παρατηρήσεις:

– Το σημερινό νομοσχέδιο αποτελεί μία ακόμη υποχρέωση εναρμόνισης της χώρας μας με το Κοινοτικό Δίκαιο, ενώ αφορά την υιοθέτηση της Οδηγίας 1937/2019 για πληροφοριοδότες, δηλαδή για άτομα που αναφέρουν παραβιάσεις της νομοθεσίας. Πρόκειται για ένα αρκετά παρεξηγημένο αντικείμενο στην Ελλάδα, το οποίο έχει δεχτεί δριμεία κριτική από πολιτικά στελέχη εξαιτίας του σκανδάλου Novartis κυρίως.

– Ο συγκεκριμένος θεσμός απαιτεί μεγάλη προσοχή όσον αφορά τους μηχανισμούς διαχείρισής του, αφού μπορεί μεν να υπάρχουν πληροφοριοδότες που αποκαλύπτουν μεγάλες υποθέσεις διαφθοράς, κάτι ωφέλιμο για το κοινωνικό σύνολο, αλλά επίσης κακόβουλοι που θέλουν σκόπιμα να βλάψουν άλλους. Η Οδηγία πάντως έχει ήδη νομοθετηθεί από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αρκετές όμως εξαιρέσεις όπως στη Γερμανία που είναι γνωστός παράδεισος της διαφθοράς, το Λουξεμβούργο λόγω του σκανδάλου LuxLeaks επί Γιούνκερ, την Ολλανδία που αποτελεί φορολογικό πλυντήριο και λοιπά.

– Αυτό που μας έκανε τώρα εντύπωση είναι το ότι η Οδηγία παραπέμπει σε πολλά σημεία της στο Ενωσιακό Δίκαιο αντί στο Εθνικό, ενώ προβλέπονται πολλές υπουργικές αποφάσεις όσον αφορά την εφαρμογή της, με μεγάλα περιθώρια να καθορίσουν το αποτέλεσμά της στην πράξη.

– Η αξιοποίηση καταγγελιών δεν έχει μεγάλη παράδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού στην περίπτωση των Lux Leaks, του σκανδάλου, δηλαδή, των φορολογικών διευκολύνσεων, που καθόριζε νομότυπα ο Γιούνκερ, στο φορολογικό παράδεισο του Λουξεμβούργου, αποσπώντας κεφάλαια από άλλες χώρες, βέβαια, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι πληροφοριοδότες υποβλήθηκαν σε μεγάλη ταλαιπωρία.

– Εκτός αυτού, η πρόταση μομφής κατά του Γιούνκερ το 2016, όταν ήταν Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν προωθήθηκε. Οι πληροφοριοδότες δε ήταν στελέχη μιας από τις μεγαλύτερες ελεγκτικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες διεθνώς, της PwC, ενώ ήρθαν αντιμέτωποι με εσωτερικούς μηχανισμούς εμπιστευτικότητας και διώχθηκαν ποινικά.

– Το γεγονός αυτό δημιουργεί επιφυλάξεις, σχετικά με το εάν θα μπορούν ανάλογες προϋποθέσεις να προωθηθούν, μέσω της εσωτερικής αναφοράς, όπως αναφέρεται και εδώ, πόσω μάλλον, όταν ένας από τους βασικούς συντελεστές του σκανδάλου στο Λουξεμβούργο, μετά την αρχική αναφορά το 2012, υποβλήθηκε σε πολλές δίκες για τη «ζημία» στη PwC, ενώ τελικά το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφάνθηκε υπέρ της PwC.Ποιος άλλος, λοιπόν, θα αποπειραθεί ξανά να δώσει πληροφορίες; Δεν θα πρέπει να είναι προετοιμασμένος για τα χειρότερα, όχι μόνο στα δικαστήρια, αλλά επιπλέον στην προσωπική, κοινωνική και εργασιακή του ζωή;

– Το άλλο θέμα είναι το κατά πόσον αξιοποιούνται οι πληροφορίες. Όπως αναφέρεται στο εισαγωγικό μέρος της Οδηγίας στην παράγραφο 63, εάν δεν υπάρχει η χρησιμοποίηση των πληροφοριών, τότε αποθαρρύνονται οι οποιοιδήποτε θέλουν να τις παρέχουν. Οπότε αυτός είναι ο λόγος που αναφέρονται στην Οδηγία κάποιες προθεσμίες και διαδικασίες διερεύνησης των πληροφοριών. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της Λίστας Λαγκάρντ του πληροφοριοδότη Φαλτσιάνι της HSBC, στην Ελλάδα δεν έγινε απολύτως τίποτα, σε πλήρη αντίθεση με άλλες χώρες.

– Περαιτέρω, αντίθετα από την Ευρώπη, στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει μεγάλη παράδοση στο συγκεκριμένο τομέα, ειδικά σε σχέση με τον χρηματοπιστωτικό κλάδο. Το σχετικό νομικό πλαίσιο εισήχθη το 1934 στις Ηνωμένες Πολιτείες με το νόμο της κεφαλαιαγοράς και με τον κανονισμό 21F, όπως θα καταθέσουμε στα Πρακτικά, ενώ εντατικοποιήθηκε μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση με το γνωστό νόμο Dodd-Frank του 2010. Ο σκοπός του ήταν να εποπτευθεί καλύτερα ο χρηματοπιστωτικός τομέας και η μόχλευσή του, όπως επίσης, η διάσπαση επενδυτικών και τραπεζικών εργασιών. Παρείχε δε, περισσότερες προστασίες σε πληροφοριοδότες και τους εξασφάλιζε ακόμη και αμοιβές από 10% έως 30% των χρημάτων που ανακτώνται, ενώ είχε οδηγήσει σε αρκετές περιπτώσεις διερεύνησης.

– Τα πεδία εφαρμογής της Οδηγίας του άρθρου 2 αφορούν πληροφορίες που έχουν σχέση, για παράδειγμα, με τα εξής: Πρώτον, με δημόσιες συμβάσεις, δηλαδή, με την πρόληψη και με τον εντοπισμό απάτης και διαφθοράς στον τομέα προμηθειών.
με τη στρέβλωση του ανταγωνισμού από τα καρτέλ, όπως αυτό των δημοσίων έργων που έχει ήδη υπάρξει καταδικαστική απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού.

– Δεύτερον, με χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, κάτι που είναι προφανές και αρκετά διαδεδομένο, όπως τα σκάνδαλα του χρηματιστηρίου στην Ελλάδα, της Folie-Folie, πρόσφατα του κ. Πάτση, με τα κόκκινα δάνεια κ.λπ

Προηγούμενο άρθροΒασίλης Βιλιάρδος – Διαρκής Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου 10/11/2022
Επόμενο άρθροΚωνσταντίνος Μπούμπας – Ειδική μόνιμη επιτροπή προστασίας περιβάλλοντος 10/11/2022