Η ολοένα και μεγαλύτερη στροφή προς το εικονικό εργασιακό περιβάλλον επιταχύνθηκε λόγω της πανδημίας της νόσου Covid-19 και προβλέπεται να συνεχιστεί και μετά την πανδημία.
Σε συνδυασμό με τις τεχνολογικές εξελίξεις που στηρίζουν την ψηφιοποίηση της εργασίας και των χώρων εργασίας, η κατάσταση υπογραμμίζει την ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι συναφείς τάσεις και προκλήσεις.
Οι ψηφιακές πλατφόρμες εργασίας δημιουργούν ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις, τους εργαζομένους και τους αυτοαπασχολουμένους, αλλά παρέχουν και βελτιωμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες για τους καταναλωτές.
Ωστόσο, οι νέοι τρόποι εργασίας συνοδεύονται από νέες προκλήσεις.
Ο ορθός χαρακτηρισμός του καθεστώτος απασχόλησης των ατόμων γίνεται όλο και πιο δύσκολος και αυτό συνεπάγεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, ανεπαρκή εργασιακά δικαιώματα και ανεπαρκή κοινωνική προστασία.
Αναφορικά με την Πρόταση Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των εργαζομένων σε πλατφόρμες, βασικός στόχος πρέπει να είναι η εξασφάλιση στα άτομα που εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών εργασίας, ότι τους παρέχεται το νομικό καθεστώς απασχόλησης που αντιστοιχεί στις πραγματικές εργασιακές ρυθμίσεις τους.
Οι ψηφιακές πλατφόρμες εργασίας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην οικονομία μας, καθώς προσφέρουν καινοτομία, παρέχουν θέσεις εργασίας και συμβάλλουν στην κάλυψη της καταναλωτικής ζήτησης.
Όλο και περισσότερες θέσεις εργασίας δημιουργούνται από ψηφιακές πλατφόρμες.
Γι’ αυτό πρέπει να εξασφαλίσουμε αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και κοινωνική προστασία για όλα τα άτομα που αντλούν το εισόδημά τους από τέτοιου είδους εργασία.
Τα άτομα που εργάζονται μέσω των πλατφορμών θα πρέπει να απολαμβάνουν τα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα που απορρέουν από το καθεστώς του «εργαζομένου».
Μεταξύ 2016 και 2020, τα έσοδα στην οικονομία των πλατφορμών σχεδόν πενταπλασιάστηκαν, από περίπου 3 δισ. ευρώ σε περίπου 14 δισ. ευρώ.
Όπως αναφέρεται και στην πρόταση της Οδηγίας, σήμερα, πάνω από 28 εκατ. άνθρωποι στην Ε.Ε. εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών, αριθμός που θα φτάσει τα 43 εκατ. έως το 2025.
Η συντριπτική πλειονότητα αυτών των ατόμων είναι πραγματικά αυτοαπασχολούμενοι.
Ωστόσο, εκτιμάται ότι 5,5 εκατ. έχουν κατηγοριοποιηθεί εσφαλμένα ως αυτοαπασχολούμενοι.
Ένα κοινό σύνολο ενωσιακών κανόνων θα παρέχει αυξημένη ασφάλεια δικαίου, γεγονός που θα επιτρέπει στις ψηφιακές πλατφόρμες εργασίας να επωφελούνται πλήρως από τις οικονομικές δυνατότητες της ενιαίας αγοράς και από τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού.
Απαιτείται να αυξηθεί η βεβαιότητα που θα επιτρέψει στις ψηφιακές πλατφόρμες εργασίας να αναπτυχθούν και, αφετέρου, να προστατευθούν τα δικαιώματα των ατόμων που εργάζονται στην οικονομία των πλατφορμών.
Θα πρέπει επίσης να διασφαλιστεί ότι πρόκειται για ποιοτικές θέσεις εργασίας, έτσι ώστε τα άτομα που εργάζονται μέσω των πλατφορμών αυτών να έχουν ασφάλεια και να μπορούν να προγραμματίζουν το μέλλον τους.
Το θέμα είναι να δούμε να εφαρμόζονται όλα αυτά στην πράξη.
Και ένα ακόμη πολύ σοβαρό θέμα είναι να υπάρξουν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί ώστε να ελέγχουν συχνά και αποτελεσματικά την εκάστοτε πλατφόρμα – εργοδότη, για να εξασφαλίζεται η διαφάνεια και η εποπτεία των αλγορίθμων των πλατφορμών.
Και φυσικά να δημιουργηθεί μια κατάλληλη ισορροπία μεταξύ ευελιξίας και προστασίας των εργαζομένων.
Διότι ένας λόγος, που συμβάλλει στη διαιώνιση του φαινομένου της εκμετάλλευσης, είναι και η έλλειψη μιας ολοκληρωμένης και αποτελεσματικής παρακολούθησης των συνθηκών εργασίας.
Ως προς την εξασφάλιση των καλύτερων συνθηκών εργασίας απαιτείται καλύτερη ενημέρωση όλων των νέων εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων των υπαλλήλων με άτυπες συμβάσεις, σχετικά με τις ευθύνες τους και τις συνθήκες εργασίας.
Οι νέες τεχνολογίες και η ψηφιοποίηση οδηγούν σε νέες μορφές απασχόλησης, ακόμα και σε μία νέα αντίληψη περί εργασίας, ενώ δοκιμάζουν τις αγορές εργασίας, τα όρια που θέτουν οι κανόνες εργατικού δικαίου και η κοινωνική προστασία.
Η εργασία από το σπίτι έχει αναδειχθεί στη νέα κανονικότητα και έχουμε περάσει από την ψηφιοποίηση της σχέσης μεταξύ εταιρείας και πελάτη στην ψηφιοποίηση της σχέσης μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου.
Με άλλα λόγια, έχει υπάρξει ένα άλμα προς τα εμπρός, με τάσεις όπως η αυτοματοποίηση, η ψηφιοποίηση και η καινοτομία να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο εργάζονται οι άνθρωποι, καθώς και τη σχέση μεταξύ των εταιρειών και των πελατών τους.
Εμείς στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ πιστεύουμε πως πρέπει να οικοδομηθεί μια νοοτροπία μάθησης, ούτως ώστε οι εργαζόμενοι να προετοιμαστούν κατάλληλα για να αντιμετωπίσουν ένα συνεχώς – και απότομα, μερικές φορές – μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
